Van wettelijke verplichting tot praktische uitvoering – helder, volledig met praktische voorbeelden. Voor opdrachtgevers, opdrachtnemers en beleidsmakers.
Social Return on Investment (SROI) is een verplichting die overheden opnemen in inkoop- en aanbestedingstrajecten. De meest voorkomende vorm is social return als uitvoeringsvoorwaarde: de winnende opdrachtnemer is contractueel verplicht een aantoonbaar percentage van de contractwaarde — doorgaans 5% — in te zetten voor de arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, zoals langdurig werklozen, mensen met een arbeidsbeperking of jongeren zonder startkwalificatie.
Artikel 2.82 Aanbestedingswet 2012 biedt een aanvullend instrument: het voorbehouden van opdrachten aan sociale ondernemingen waarvan minimaal 30% van de werknemers tot de doelgroep behoort. Dit is juridisch iets anders dan de SROI-uitvoeringsvoorwaarde.
In Nederland vallen ruim 1 miljoen mensen onder de doelgroep Social Return. Het gaat om iedereen die langer dan één maand werkloos is — een veel bredere groep dan alleen mensen met een arbeidsbeperking.
Van juridisch kader tot praktische uitvoering — alle kernthema's op een rij.
Social Return (SROI) is een contractuele verplichting waarbij opdrachtnemers een percentage van de contractwaarde inzetten voor de arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit is vastgelegd als uitvoeringsvoorwaarde in het contract.
De verplichting geldt doorgaans bij overheidsopdrachten boven de Europese aanbestedingsdrempel (€ 221.000 voor diensten/leveringen, € 5.538.000 voor werken). Gemeenten hanteren soms lagere drempelwaarden. Controleer altijd de aanbestedingsdocumenten.
Het standaardpercentage is 5% van de loonsom of contractwaarde. De Rijksoverheid hanteert 5%, grote gemeenten vaak ook. Sommige opdrachtgevers werken met het bouwstenenmodel waarbij de hoogte afhankelijk is van de functiegroepen in de opdracht.
De doelgroep omvat iedereen die langer dan één maand werkloos is. Dit is een brede definitie: langdurig werklozen, mensen met een arbeidsbeperking, jongeren zonder startkwalificatie (VSO/PRO), statushouders en mensen in de bijstand.
Ja, u mag de uitvoering van Social Return uitbesteden aan een gespecialiseerde partij zoals GreenFox Social Return. U blijft als opdrachtnemer wel verantwoordelijk voor de naleving richting de opdrachtgever.
Dat hangt af van de opdrachtgever. Sommige gemeenten accepteren een PSO-certificaat als (gedeeltelijke) invulling van de SROI-verplichting. Dit moet expliciet in de aanbestedingsdocumenten staan. PSO en SROI zijn juridisch verschillende instrumenten.