Wat is het?
Het bouwstenenmodel is een rekenmethode voor social return. Gemeenten noemen het meestal bouwblokkenmethode of bouwblokkensysteem. Elke activiteit krijgt een vaste waarde in euro’s, zoals een jaar werk voor iemand uit de Participatiewet. De opdrachtnemer telt die waarden op tot zijn social return-afspraak is ingevuld. De opdrachtgever bepaalt de bedragen zelf.
Het model maakt verantwoorden eenvoudiger. U hoeft niet alle werkelijke kosten aan te tonen, want per activiteit staat vast wat die waard is. De bedragen verschillen wel per gemeente of regio. Daarom leest u altijd eerst de regeling van de opdrachtgever. Hieronder ziet u hoe het werkt, met voorbeelden uit het beleid van Breda en van de regio Zuidoost-Brabant.
Hoe werkt het bouwstenenmodel?
De opdrachtgever zet een percentage van de opdrachtwaarde om in een social return-bedrag. Dat bedrag vult u in met bouwblokken. Elk bouwblok heeft een vaste waarde. Bent u op of boven het afgesproken bedrag, dan heeft u aan de afspraak voldaan.
Een voorbeeld. Breda hanteert 5% van de opdrachtwaarde, voor leveringen en diensten vanaf € 150.000 en voor werken vanaf € 1.000.000. Bij een opdracht van € 1.000.000 gaat het dus om € 50.000. Zet u in Breda een jaar lang fulltime iemand uit de Participatiewet in, dan telt dat voor € 35.000. De rest vult u aan met andere bouwblokken. Zuidoost-Brabant maakt onderscheid naar het soort opdracht: 5% bij arbeidsintensieve opdrachten en 2% bij arbeidsextensieve opdrachten, vanaf € 125.000.
Welke waarden krijgen de doelgroepen?
Dat verschilt per regeling. Mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt leveren meestal een hogere waarde op. De bedragen hieronder gelden voor een jaar fulltime werk.
| Doelgroep | Breda 2026 | Zuidoost-Brabant 2026 |
|---|---|---|
| Participatiewet | € 35.000 | € 45.000 |
| Banenafspraak / doelgroepregister | € 40.000 | € 45.000 |
| WIA of WAO | € 40.000 | € 45.000 |
| WW | € 25.000 (WW langer dan 6 maanden) | € 30.000 |
| Bbl-leerling | € 10.000 (vmbo en mbo niveau 1 en 2) | € 20.000 |
Hetzelfde jaar werk kan dus in de ene regio duizenden euro’s meer opleveren dan in de andere. Zuidoost-Brabant geeft daarnaast een bonus voor medewerkers van 50 of 55 jaar en ouder.
Welke bouwblokken zijn er naast werkplekken?
Naast een baan tellen ook andere activiteiten mee. Denk aan inkopen bij een sociaal bedrijf, begeleiding, scholing en gastlessen. Hoe zwaar die tellen, staat in de regeling.
Zuidoost-Brabant waardeert jobcoaching en gastlessen op € 100 per uur, met een maximum aantal uren. Breda telt inkoop bij een sociaal bedrijf op basis van de factuur. Beide regelingen geven ook een plek aan PSO, de Prestatieladder Socialer Ondernemen. Hoe hoger de trede, hoe zwaarder het telt. Hoe precies, verschilt per regeling. Meer over PSO leest u bij PSO en social return.
Hoe tellen parttime en kortere contracten?
Naar rato. Werkt iemand minder uren of korter dan een jaar, dan telt een evenredig deel van de jaarwaarde.
Breda noemt dat letterlijk naar rato. Zuidoost-Brabant rekent met 1.463 uur als fulltime jaar. Sommige doelgroepen tellen daar maar een beperkt aantal jaren mee, bijvoorbeeld de WW maximaal twee jaar.
Is het bouwstenenmodel overal hetzelfde?
Nee. Er is geen landelijke tabel. Elke gemeente of regio legt eigen bedragen, drempels en regels vast.
Gemeenten publiceren hun beleid vaak op lokaleregelgeving.overheid.nl. In de aanbestedingsstukken staat welke regeling voor uw opdracht geldt. Voor rijksopdrachten, zie social return bij de Rijksinkoopsamenwerking.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen bouwstenen en bouwblokken?
Er is geen verschil in werking. Beide woorden staan voor activiteiten met een vaste waarde waarmee u een social return-afspraak invult. Gemeenten gebruiken in hun beleid meestal het woord bouwblokken, zoals het bouwblokkensysteem van Breda. Zoekt u de regeling van een opdrachtgever, zoek dan ook op bouwblokken.
Mag ik bouwblokken combineren?
Ja, dat is de bedoeling. U kiest uit verschillende activiteiten en telt de waarden op. Een bbl-leerling kan samengaan met inkoop bij een sociaal bedrijf en een paar gastlessen. Let wel op maxima per bouwblok. Zuidoost-Brabant stelt bijvoorbeeld een grens aan het aantal uren jobcoaching per persoon per week.
Mag ik de werkelijke loonkosten opvoeren?
Voor werkplekken meestal niet. Daar telt de vaste waarde van het bouwblok, los van wat de medewerker u werkelijk kost. Voor sommige andere bouwblokken tellen de werkelijke kosten wel, zoals inkoop bij een sociaal bedrijf op basis van de factuur. De regeling van de opdrachtgever zegt per bouwblok hoe het telt.
Telt een stagiair of bbl-leerling mee?
In de meeste regelingen wel, maar lager dan een reguliere baan. Breda telt een bbl-leerling op vmbo- of mbo-niveau 1 en 2 voor € 10.000 per jaar en een oriënterende bol-stage voor € 5.000. Zuidoost-Brabant telt een bbl-leerling voor € 20.000 per jaar. Kijk dus altijd welke bedragen in uw opdracht gelden.
Waar vind ik de bedragen die voor mijn opdracht gelden?
In de aanbestedingsstukken. Daar staat welke social return-regeling van toepassing is, soms als bijlage. Veel gemeenten publiceren hun beleid ook op lokaleregelgeving.overheid.nl. Twijfelt u, stel dan in de vragenronde van de aanbesteding de vraag welke bouwblokken en bedragen gelden.
Wie helpt bij het kiezen van bouwblokken?
De social return-coördinator van de gemeente is het eerste aanspreekpunt. Daarnaast begeleiden gespecialiseerde bureaus opdrachtnemers bij de keuze en de verantwoording. GreenFox Social Return is een van die bureaus. Hoe u uw inzet vastlegt, leest u bij social return administratie.
Bronnen
- Beleid Social Return Breda 2026, percentage, drempels en bouwblokken van Breda
- Beleid social return arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant 2026, bouwblokken, uurwaarden en rekenregels voor 14 gemeenten
- PIANOo, social return, uitleg over social return in aanbestedingen
Gerelateerde pagina’s
- Hoe social return wordt berekend
- Welke doelgroepen meetellen voor social return
- Social return-beleid van gemeenten
- Wat is social return
Geschreven door Renzo Deurloo, oprichter GreenFox Social Return en PSO-ambassadeur