Social Return in de Zorg: Functies, Verplichtingen en Praktische Invulling

De zorgsector is een van de grootste werkgevers van Nederland en biedt van nature veel mogelijkheden voor Social Return. Zorgorganisaties die opdrachten uitvoeren voor gemeenten of andere publieke opdrachtgevers, krijgen steeds vaker te maken met een SROI-verplichting. Dit artikel legt uit hoe Social Return werkt in de zorgsector, welke functies geschikt zijn voor de doelgroep en hoe u de verplichting praktisch invult.

Definitie: Social Return in de Zorg
Social Return in de zorgsector is de verplichting voor zorgorganisaties om bij publieke opdrachten een percentage van de aanneemsom te investeren in arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, zoals bijstandsgerechtigden, Wajong-gerechtigden of medewerkers via een SW-bedrijf.

Wanneer geldt Social Return in de zorgsector?

In de zorgsector geldt de SROI-verplichting bij aanbestedingen door gemeenten, zorgkantoren of andere publieke opdrachtgevers boven een bepaalde drempelwaarde. De meest voorkomende situaties zijn:

Opdrachttype Drempelwaarde SROI-percentage Opdrachtgever
Thuiszorg (WMO) Vanaf € 200.000 5% van aanneemsom Gemeente
Begeleiding en dagbesteding Vanaf € 200.000 5% van aanneemsom Gemeente
Jeugdzorg Vanaf € 200.000 5% van aanneemsom Gemeente / Jeugdhulpregio
Schoonmaak en facilitaire diensten Vanaf € 200.000 5% van aanneemsom Zorginstelling / Gemeente
Bouw en verbouw zorglocaties Vanaf € 1.000.000 5% van aanneemsom Zorginstelling / Gemeente

Geschikte functies in de zorg voor de SROI-doelgroep

De zorgsector biedt een breed scala aan functies die geschikt zijn voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Van ondersteunende functies tot directe zorgverlening: er zijn voor vrijwel elke doelgroepmedewerker passende werkzaamheden te vinden:

Functie Geschikt voor Opleidingsniveau SROI-waarde
Huishoudelijke hulp / schoonmaak Bijstandsgerechtigden, Wsw Geen specifiek vereist Loonwaarde naar rato
Zorghulp / verzorgingsassistent BBL-leerling niveau 2, Participatiewet MBO niveau 2 (BBL) € 8.000 – € 12.000/jaar
Helpende Zorg & Welzijn (BBL) Jongeren zonder startkwalificatie MBO niveau 2 (BBL) € 8.000 – € 12.000/jaar
Verzorgende IG (BBL) Jongeren, zij-instromers MBO niveau 3 (BBL) € 10.000 – € 14.000/jaar
Administratief medewerker Langdurig werklozen, Wajong MBO niveau 3/4 Loonwaarde naar rato
Facilitair medewerker (keuken, logistiek) Wsw, Participatiewet Geen specifiek vereist Loonwaarde naar rato
Activiteitenbegeleider (assistent) Werkervaringsplaats doelgroep MBO niveau 2/3 € 5.000 – € 8.000/jaar

BBL-leerlingen in de zorg: een win-win

De zorgsector kent een structureel tekort aan personeel. BBL-leerlingen zijn daarmee niet alleen een manier om de SROI-verplichting in te vullen, maar ook een strategische investering in de toekomstige personeelspool. Een BBL-leerling werkt 4 dagen per week in de zorginstelling en volgt 1 dag per week onderwijs. Na het behalen van het diploma stroomt de leerling idealiter door als vaste medewerker.

Voor de SROI-berekening telt de BBL-leerling mee met een loonwaarde van doorgaans € 8.000 tot € 14.000 per jaar, afhankelijk van het niveau en de vastgestelde loonwaarde van de opdrachtgever. Bij een meerjarige zorgcontract met een SROI-verplichting van € 75.000 per jaar kunt u dit volledig invullen met 6 à 8 BBL-leerlingen.

Praktijkvoorbeeld: thuiszorgcontract € 1.500.000

Stap Berekening Bedrag
SROI-verplichting € 1.500.000 × 5% € 75.000
4 BBL-leerlingen Helpende Z&W (elk € 10.000/jaar) 4 × € 10.000 € 40.000
2 medewerkers Participatiewet (huishoudelijke hulp) 2 × € 15.000 € 30.000
SW-medewerker facilitaire dienst Factuurwaarde € 5.000
Totaal gerealiseerd € 75.000 ✓

Aandachtspunten voor zorgorganisaties

Zorgorganisaties die met Social Return aan de slag gaan, lopen tegen een aantal specifieke uitdagingen aan die in andere sectoren minder spelen:

  • Verklaring Omtrent Gedrag (VOG): In de zorg is een VOG verplicht voor iedereen die met cliënten werkt. Zorg dat doelgroepmedewerkers tijdig een VOG aanvragen. De gemeente kan hierbij ondersteunen via een gratis VOG-aanvraag voor bijstandsgerechtigden.
  • BIG-registratie en diploma-eisen: Sommige zorgfuncties vereisen een BIG-registratie of specifiek diploma. Stem de SROI-invulling af op functies waarvoor de doelgroep ook daadwerkelijk in aanmerking komt.
  • Begeleiding en veiligheid: Doelgroepmedewerkers hebben soms extra begeleiding nodig. Zorg voor een buddy-systeem of een vaste begeleider die de medewerker ondersteunt in de eerste maanden.
  • Continuïteit van zorg: Bij uitval van een doelgroepmedewerker mag de continuïteit van zorg niet in gevaar komen. Plan de SROI-invulling zo dat u altijd voldoende regulier personeel heeft als back-up.

Veelgestelde vragen over Social Return in de zorg

Telt een stagiaire van een zorgopleidinginstituut mee voor SROI?
Alleen als de stagiaire aantoonbaar tot de SROI-doelgroep behoort (bijv. jongere zonder startkwalificatie of bijstandsgerechtigde). Een reguliere MBO-stagiaire zonder doelgroepstatus telt niet mee. Controleer de definitie bij uw opdrachtgever.

Mogen we de SROI-verplichting invullen via onze facilitaire dienst (schoonmaak, keuken)?
Ja, in de meeste gevallen wel. Facilitaire functies zijn uitstekend geschikt voor de SROI-doelgroep. Zorg wel dat de medewerkers aantoonbaar tot de doelgroep behoren en dat u de juiste bewijsstukken heeft.

Hoe gaan we om met de VOG-verplichting voor doelgroepmedewerkers?
Bijstandsgerechtigden kunnen via hun gemeente een gratis VOG aanvragen. Wajong-gerechtigden kunnen dit via UWV regelen. Plan dit tijdig in, want de aanvraag kan enkele weken duren.

Wie helpt bij social return?
Het eerste aanspreekpunt is de social return-coördinator van de aanbestedende dienst. Daarnaast begeleiden gespecialiseerde bureaus opdrachtnemers bij de invulling en de verantwoording, zoals GreenFox Social Return.


Meer lezen over Social Return

Terug naar het overzicht: Wat is Social Return (SROI)?, het kennisplatform voor alle informatie over Social Return in Nederland.