De Social Return on Investment (SROI) verplichting wordt vaak uitgedrukt als een percentage van de aanneemsom. Maar hoe vertaalt dit abstracte percentage zich naar een concrete invulling? Dit artikel geeft een praktisch rekenvoorbeeld op basis van een fictieve aanbesteding.
De Fictieve Aanbesteding
Opdrachtgever: Gemeente X. Opdracht: Renovatie van een stadspark. Aanneemsom: €1.000.000. SROI-verplichting: 5% van de aanneemsom = €50.000.
Scenario 1: De Traditionele Invulling
De aannemer neemt twee personen met een bijstandsuitkering voor een jaar in dienst. Berekening: 2 personen x €25.000 (fictieve waarde per persoon) = €50.000. Verplichting voldaan.
Scenario 2: De Slimme Combinatie (Subcontracting)
De aannemer besteedt het groenonderhoud uit aan een sociale onderneming (PSO 30+) voor €60.000. Aangezien 100% van de factuurwaarde meetelt, is de SROI-waarde €60.000. De verplichting van €50.000 is ruimschoots voldaan.
Scenario 3: De Mix & Match Invulling
De aannemer combineert meerdere bouwstenen: een BBL-leerling (€10.000), catering bij een sociale onderneming (€5.000), parkbankjes bij een sociale houtwerkplaats (€20.000), gastlessen (€500) en een extra inkoopopdracht (€14.500). Totaal: €50.000. Verplichting voldaan.
Conclusie
Dit rekenvoorbeeld toont de flexibiliteit van het bouwstenenmodel. Er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden. Door vooraf de verschillende scenario’s door te rekenen, kan een aannemer een SROI-plan opstellen dat niet alleen voldoet aan de eisen, maar ook past bij de eigen bedrijfsvoering.
Rekenformule Social Return: de basis
Basisformule SROI: Aanneemsom (excl. BTW) × SROI-percentage = SROI-verplichting in euro’s
De berekening van de SROI-verplichting begint altijd met de aanneemsom exclusief BTW, vermenigvuldigd met het door de opdrachtgever vastgestelde percentage (doorgaans 5%). Het resulterende bedrag moet worden ingevuld met erkende activiteiten uit het bouwstenenmodel of via directe plaatsing van doelgroepmedewerkers.
Uitgebreide rekenvoorbeelden per sector
Voorbeeld 1: Bouwbedrijf — opdracht € 2.500.000
| Stap | Berekening | Bedrag |
|---|---|---|
| SROI-verplichting | € 2.500.000 × 5% | € 125.000 |
| Bouwsteen 1: 3 BBL-leerlingen (elk € 10.000/jaar) | 3 × € 10.000 | € 30.000 |
| Bouwsteen 2: 2 medewerkers Participatiewet (elk € 22.000/jaar) | 2 × € 22.000 | € 44.000 |
| Bouwsteen 3: SW-detachering voor groenwerk | Factuurwaarde | € 51.000 |
| Totaal gerealiseerd | € 125.000 ✓ |
Voorbeeld 2: Schoonmaakbedrijf — opdracht € 750.000
| Stap | Berekening | Bedrag |
|---|---|---|
| SROI-verplichting | € 750.000 × 5% | € 37.500 |
| Bouwsteen 1: 1 medewerker Wajong (fulltime, 1 jaar) | 1 × € 20.000 | € 20.000 |
| Bouwsteen 2: samenwerking sociale onderneming (catering) | Factuurwaarde | € 17.500 |
| Totaal gerealiseerd | € 37.500 ✓ |
Voorbeeld 3: IT-dienstverlener — opdracht € 1.200.000
| Stap | Berekening | Bedrag |
|---|---|---|
| SROI-verplichting | € 1.200.000 × 5% | € 60.000 |
| Bouwsteen 1: 2 HBO-stagiairs doelgroep (elk € 4.000) | 2 × € 4.000 | € 8.000 |
| Bouwsteen 2: inkoop bij PSO-20 gecertificeerde leverancier | Factuurwaarde × 0,75 | € 30.000 |
| Bouwsteen 3: 1 werkervaringsplaats (6 maanden) | € 3.500 | € 3.500 |
| Bouwsteen 4: gastlessen op ROC (4 sessies × € 400) | 4 × € 400 | € 1.600 |
| Bouwsteen 5: aanvullende inkoop PSO-partner | Factuurwaarde | € 16.900 |
| Totaal gerealiseerd | € 60.000 ✓ |
Rekenvoorbeeld: wanneer haalt u de verplichting NIET?
Het is ook leerzaam om te zien wat er misgaat als de administratie niet klopt. Stel: een aannemer heeft een SROI-verplichting van € 50.000 en denkt deze te hebben ingevuld, maar bij de eindrapportage blijkt het volgende:
| Activiteit | Geclaimd bedrag | Erkend bedrag | Reden afwijzing |
|---|---|---|---|
| Medewerker in dienst genomen | € 25.000 | € 0 | Geen doelgroepverklaring aanwezig |
| Samenwerking sociale onderneming | € 20.000 | € 20.000 | Correct gedocumenteerd |
| Stage aangeboden | € 5.000 | € 2.500 | Slechts halfjaar gerealiseerd i.p.v. heel jaar |
| Totaal | € 50.000 | € 22.500 | Tekort: € 27.500 |
Dit voorbeeld toont hoe cruciaal de administratie is. Zonder de juiste bewijsstukken tellen activiteiten niet mee, ook al zijn ze daadwerkelijk uitgevoerd. Meer informatie over de benodigde documentatie vindt u op de pagina Social Return administratie en bewijsvoering.
Veelgestelde vragen over SROI berekening
Wordt de SROI berekend over de totale aanneemsom of alleen de loonsom?
Dit verschilt per opdrachtgever. De Rijksoverheid berekent de SROI over de loonsom (het deel van de aanneemsom dat bestaat uit loonkosten). De meeste gemeenten berekenen het over de totale aanneemsom exclusief BTW. Controleer altijd de aanbestedingsdocumenten.
Telt meerwerk ook mee in de berekening?
In de meeste gevallen wordt de SROI-verplichting berekend over de oorspronkelijke aanneemsom. Bij substantieel meerwerk (meer dan 10–15% van de aanneemsom) kan de opdrachtgever besluiten de SROI-verplichting proportioneel te verhogen. Dit wordt doorgaans contractueel vastgelegd.
Kan ik een overschot in één periode meenemen naar de volgende?
Sommige opdrachtgevers staan dit toe, andere niet. Als u in een kwartaal meer SROI realiseert dan vereist, vraag dan aan uw opdrachtgever of het overschot mag worden meegenomen naar de volgende rapportageperiode.
Meer lezen over Social Return
Terug naar het overzicht: Wat is Social Return (SROI)? — het kennisplatform voor alle informatie over Social Return in Nederland.