PSO en Social Return — Verschil, acceptatie en toepassing

n

De Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) is een landelijk, wetenschappelijk onderbouwd keurmerk dat meet in welke mate een organisatie inclusief werkgeverschap toepast. Het toont aan hoeveel mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie het bedrijf in dienst heeft ten opzichte van branchegenoten.

nnnn

Hoewel PSO en Social Return (SROI) hetzelfde maatschappelijke doel dienen, zijn het twee verschillende instrumenten. PSO is een bedrijfsbrede certificering, terwijl Social Return een projectgebonden contracteis is bij aanbestedingen.

nnnn

Wat is PSO en hoe verschilt het van Social Return?

nnnn

PSO is een keurmerk op organisatieniveau. Een onafhankelijke auditor toetst of uw hele bedrijf structureel mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst heeft. U krijgt een certificaat (Trede 1, 2, 3 of 30+). Social Return is een projecteis. Bij een specifieke aanbesteding eist de overheid dat u 5% van dít specifieke contract besteedt aan de doelgroep. U kunt dus heel sociaal ondernemen (PSO hebben), maar toch een SROI-verplichting opgelegd krijgen.

nnnn

Wordt een PSO-keurmerk automatisch geaccepteerd als social return?

nnnn

Nee, dit is een veelgemaakte fout. Een PSO-certificaat is wettelijk gezien geen automatische vrijstelling voor Social Return. De opdrachtgever bepaalt in zijn eigen beleid of hij het keurmerk accepteert als invulling van de projectgebonden eis. In de praktijk accepteren steeds meer gemeenten en de Rijksoverheid het PSO-keurmerk wel als geldige (gedeeltelijke) invulling, omdat het aantoont dat de onderneming al structureel aan de doelstellingen van SROI voldoet.

nnnn

Welke PSO-trede telt mee en bij welke opdrachtgevers?

nnnn

Dit verschilt per opdrachtgever. Bij veel gemeenten levert PSO Trede 3 een korting van 50% op de SROI-verplichting op. Heeft u het hoogste niveau, het PSO 30+ certificaat, dan schelden veel gemeenten de verplichting zelfs voor 100% kwijt. Lagere treden (1 en 2) leveren meestal geen directe vrijstelling op, maar tonen wel aan dat u goed op weg bent. De Rijksoverheid accepteert PSO vaak via de ‘Maatwerk’-route binnen hun SROI-beleid.

nnnn

Hoe kun je PSO inzetten als onderdeel van je SROI-invulling?

nnnn

Als uw PSO-certificaat geen volledige vrijstelling oplevert, kunt u het alsnog slim inzetten. Bedrijven met een PSO-certificaat hebben de administratie van hun kwetsbare werknemers al op orde. Deze bestaande werknemers kunt u vaak direct opvoeren in het SROI-bouwstenenmodel van het project. Daarnaast kunt u PSO inzetten bij ‘sociaal inkopen’. Als u als hoofdaannemer inkoopt bij een onderaannemer met een PSO-certificaat, mag u die factuurwaarde vaak aftrekken van uw eigen SROI-verplichting.

nnnn

Wat zijn de voor- en nadelen van PSO als SROI-strategie?

nnnn

Het grote voordeel is administratieve verlichting. Met een PSO-certificaat hoeft u niet voor elk los overheidsproject opnieuw mensen te werven en uren te verantwoorden; uw bedrijfsbrede beleid is voldoende bewijs. Het nadeel is dat het behalen en behouden van een PSO-certificaat tijd en geld kost (audits). Bovendien bent u afhankelijk van de grillen van de specifieke inkoper: als een gemeente PSO niet erkent in haar beleid, moet u alsnog projectgebonden SROI leveren.

nnnn

Hoe verhouden PSO-scores zich tot bouwstenen in het SROI-model?

nnnn

De PSO meet de indirecte en directe sociale bijdrage van een bedrijf en vertaalt dit naar een percentage. Het SROI-bouwstenenmodel werkt met vaste financiële waarden per doelgroep. Beide systemen erkennen dezelfde doelgroepen (Participatiewet, Wajong, WSW). Als u PSO-gecertificeerd bent, heeft u dus precies de juiste mensen in huis die ook de hoogste waarde vertegenwoordigen in de SROI-bouwstenenberekening.

nnnn

Veelgestelde vragen over PSO en SROI

nnnn

Is PSO verplicht bij overheidsaanbestedingen?

nnnn

Nee, een overheid mag een PSO-certificaat nooit als harde uitsluitingseis (geschiktheidseis) stellen in een aanbesteding, omdat dit in strijd is met het Europese gelijkheidsbeginsel. Het mag alleen worden gebruikt als bewijsmiddel voor de invulling van SROI na gunning.

nnnn

Heeft artikel 2.82 iets met PSO te maken?

nnnn

Ja, indirect. Artikel 2.82 van de Aanbestedingswet stelt dat opdrachten voorbehouden mogen worden aan organisaties waarvan minimaal 30% van het personeel tot de doelgroep behoort. Het PSO 30+ certificaat is in het leven geroepen als hét bewijsmiddel om aan te tonen dat een bedrijf aan deze 30%-eis voldoet.

nnnn

Kan ik extra EMVI-punten krijgen als ik een PSO-certificaat heb?

nnnn

Soms. Als Social Return als gunningscriterium wordt ingezet, kan het bezit van een PSO-certificaat uw plan van aanpak versterken en bewijzen dat u uw beloftes kunt waarmaken, wat leidt tot een hogere beoordeling.

nnnn

Geldt PSO ook als ik onderaannemer ben?

nnnn

Ja, als u als onderaannemer een PSO-certificaat heeft, is dit zeer waardevol voor de hoofdaannemer. De hoofdaannemer mag uw inzet (sociaal inkopen) namelijk opvoeren om aan zijn eigen SROI-verplichting richting de overheid te voldoen.

nnnn

Hoe lang is een PSO-certificaat geldig voor SROI?

nnnn

Een PSO-certificaat is twee jaar geldig. Daarna moet u hercertificeren via een onafhankelijke audit. Zolang uw certificaat geldig is tijdens de looptijd van het overheidscontract, kunt u het inzetten voor SROI-verantwoording.

nnnn

Wat als ik wel sociaal onderneem, maar geen PSO heb?

nnnn

Geen probleem. U kunt de SROI-verplichting dan gewoon invullen via de reguliere weg: het inzetten van mensen uit de doelgroep op het specifieke project en dit verantwoorden via het bouwstenenmodel van de opdrachtgever.

nnnn

Helpt PSO bij het voldoen aan de Banenafspraak?

nnnn

Ja, de mensen die meetellen voor uw PSO-certificering, vallen vrijwel altijd ook onder de doelgroep van de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten. U slaat daarmee twee vliegen in één klap.

nnnn

Bronnen

nnnnnnnn

Gerelateerde pagina’s

nnnnn

Gerelateerde onderwerpen